بهار 1386
شماره 7

جهت بزرگنمایی عکس کلیک نمایید
 
عناوین
درشتر
ریزتر
نسخه متنی
نسخه چاپی
ارسال به دوستان

اخلاق‏ پژوهان اصفهان‏

زاد هوش محمدرضا



مقدمه‏

لازم بود تا پيش از آغاز بحث، نكاتى چند درباره‏ى اين كتاب‏شناسى را به عرض خوانندگان برسانم:
1. كار اين كتاب‏شناسى به صورت اجمال انجام يافته كه در غير اين صورت نياز به فضايى در اندازه‏ى كتابى مستقل براى شناسايى تمام نسخه‏هاى خطّى و چاپى يك اثر مى‏بود.
2. به فقهيّات نپرداخته‏ام.
3. كتب شامل احاديث شريف، به شرطى كه همه‏ى روايات موجود در آن‏ها اخلاقى بوده، ذكر شده است.
4. در كتاب‏شناسى حاضر، هر آن چه مربوط به تدبير منزل و سياست مدن بود را آورده‏ام، در حالى كه كتب جديد در اين باره - به ويژه از مشروطه به اين سو - را بايد جزء كتب حقوقى به شمار آورد.
5. بخشى از كتاب‏ها شامل مواعظ و پند و اندرز بوده است كه از قديم آنها را زير مجموعه‏ى كتب اخلاقى دانسته‏ايم، ولى از ذكر كتاب‏هاى روضه و سوگوارى خوددارى شده است.
1 . آرانى كاشانى، غلام‏رضا بن محمدعلى (1192 - 1265 ق).
قلائد اللئالى(1) برگرفته از جامع الحكايات ترمذى در دوازه باب و هر باب در دوازده حكايت براى فتحعلى شاه قاجار (1211 - 125ق). نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى مركزى آستان قدس رضوى(2)؛ كتابخانه‏ى مجلس شوراى اسلامى(3).
2 . آرانى، محمّد باقر بن محمّد على.
كنزالواعظين، در اخلاق اسلامى به همراه تمثيل‏ها و حكايت‏ها در يك مقدمه و سى باب و يك خاتمه. عكسى احياء، شماره‏ى 171(4).
3 . آقا نجفى اصفهانى، محمد تقى بن محمد باقر (1262 - 1332 ق).
كارهاى او در اين زمينه عبارت‏اند از:
اخلاق المؤمنين(5)، چاپ سنگى اصفهان، 1297 ق.
ترجمه‏ى عقاب الاعمال(6).
ترجمه‏ى ثواب الاعمال(7) نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى وزيرى يزد، شماره‏ى 1368(8).
4 . آملى اصفهانى، سيدامير علاءالدين حسين (م 1064 ق)، وزير شاه عباس اول و دوم صفوى (1052 - 1077 ق).
توضيح الاخلاق(9)، گزيده‏ى اخلاق ناصرى است در سه مقاله براى شاه صفى (1038 - 1052 ق).
نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى دانشكده‏ى ادبيات و علوم انسانى دانشگاه تهران(10)؛ كتابخانه‏ى دانشكده‏ى حقوق و علوم سياسى دانشگاه تهران(11)؛ كتابخانه‏ى ملى ملك، شماره‏ى 306.6(12).
5 . ابن مسكويه، احمد بن محمد (م 420 ق).
كارهاى او در اين زمينه عبارت‏اند از:
آداب العرب والفرس(13)، توسط محمد بن محمد ارجانى در قرن يازدهم ترجمه شده و محمدحسين بن شمس الدين نيز آن را گزيده كرده است(14).
طهارة الاعراق فى تحصيل الاخلاق، در هفت مقاله كه چاپ‏هاى مختلف دارد. ناشناسى آن را به فارسى ترجمه كرده است. نسخه‏ى خطى كتابخانه‏ى ملّى شيراز(15)؛ كتابخانه‏ى دانشگاه ادينبورگ، شماره‏ى 216؛ كتابخانه‏ى انجمن ترقّى كراچى، شماره‏ى 48(16).
6 . اديب كاشانى، عبدالمطلب.
ترجمه و شرح خطبه‏ى طاووسيه و ترجمه‏ى خطب و كلمات و فقرات و نامه‏ها، نسخه‏ى خطى كتابخانه‏ى مسجد اعظم قم، شماره‏ى 2633(17) و نسخه‏ى خطى كتابخانه‏ى مرحوم مينوى(18).
7 . اصفهانى، آمنه بيگم.
راه سعادت بشر(19).
8 . اصفهانى، حسين بن على.
نور اليقين(20) چاپ تهران، 1332 ش.
9 . اصفهانى، سيد محمد باقر بن حسين.
روض الجنان فى مواعظ شهر رمضان(21)، چاپ سنگى مشهد، 1350 ق و چاپ سربى تهران، 1372 ق.
10 . اصفهانى، عبدالجواد بن عبدالرحيم.
تذكرة السلاطين، با يارى محمد حسين تاجر كازرونى، نسخه‏ى خطى كتابخانه‏ى مجلس شوراى اسلامى(22).
11 . اصفهانى كلباسى، محمد جعفر بن محمد طاهر (1080 - 1175 ق).
گوهر مراد(23)، در پند و اندرز به پسرش. نسخه‏ى خطى كتابخانه‏ى دانشكده‏ى ادبيات و علوم انسانى دانشگاه تهران(24).
12 . اصفهانى، محرّم على بن محمد.
راحة القلوب(25)، در نوزده باب، نسخه‏ى خطى كتابخانه‏ى گنج‏بخش (26).
13 . اصفهانى، محمد جعفر.
زينة العابدين، نسخه‏ى خطى كتابخانه‏ى مدرسه‏ى آية اللَّه گلپايگانى، شماره 19/103 (27).
14 . اصفهانى، محمد شريف بن عبدالحسين.
پند و اندرز، نسخه‏ى خطى كتابخانه‏ى آية اللَّه مرعشى، شماره‏ى 8924 (28).
15 . اصفهانى، محمد شفيع.
بحرالفوايد و عقد الفرايد(29)، آغاز: «صد شكر كه بنمود رخ آن غيرت حور». نسخه‏ى كتابخانه‏ى مركزى آستان قدس رضوى؛ كتابخانه‏ى آية اللَّه مرعشى(30)؛ كتابخانه‏ى وزيرى يزد(31).
16 . اصفهانى، محمود بن حسين.
دستور الوزارة فى قوانين الوزارة، ميكروفيلم كتابخانه‏ى مركزى دانشگاه تهران(32).
17 . اصفهانى، ملا محمد نصير بن محمد صادق، (قرن 11 ق).
اربعين(33)، براى شاه سليمان صفوى (1077 - 1105 ق)، آغاز: «بهتر ثنايى كه بلبل هزار دستان زبان از قفس دهان به آن مترنم مى‏شود».
18 . اصفهانى، ميرزا ابراهيم.
لب المرام، نسخه‏ى خطى كتابخانه‏ى مركزى آستان قدس رضوى(34).
19 . امامى اصفهانى، سيد على بن محمد.
ترجمه‏ى خصال شيخ صدوق (م 381 ق) در خصال نيكو براى آموزش شيعيان(35).
20 . اميران اصفهانى، غياث الدين على.
تدبير نامه آفاق و انفس، در دو تذكره و سه تدبير و يك خاتمه. آغاز: «سبحان الذى خلق الانسان مما تنبت الارض ومن انفسهم...». نسخه‏ى خطى كتابخانه‏ى مدرس در هندوستان، شماره‏ى 422 (36).
21 . امينى نجف آبادى، ابراهيم (1304 ش - )، عالم معاصر.
تعاليم الحياة الزوجية، قم: نشر الفقاهة، 258 ص. در آثار ديگر اين مؤلف گران قدر، هر چند كه عنوان «اخلاق» به چشم مى‏خورد؛ ولى عمده‏ى مسايل مطرح شده در آن‏ها تربيتى، خانوادگى، عقيدتى و كلامى است.
22 . انصارى، محمد رفيع، مشهور به ميرزا رفيعاى منشى (قرن 12 ق).
دستور الملوك يا تذكرة الملوك براى شاه سلطان حسين صفوى (1105 - 1135 ق) در پانزده باب و يك خاتمه. نسخه‏ى خطى كتابخانه‏ى دانشكده‏ى ادبيات و علوم انسانى دانشگاه تهران، شماره‏ى 67(37). نسخه‏ى عكسى آن به همراه ترجمه‏ى انگليسى از مينورسكى به سال 1943 م در كمبريج چاپ شده است؛ هم‏چنين به كوشش محمد دبير سياقى، تهران، 1332 ش و با مقدمه‏ى دانش‏پژوه به سال 1348 ش در تهران انتشار يافته است.
23 . بحرانى كاشانى، سيد ماجد (قرن 12 ق).
اخلاق طهماسبى، براى شاه تهماسب دوم صفوى (1135 - 1144 ق).(38)
24 .پزشك اصفهانى كاشانى، محمد.
اخلاق شاهى يا اخلاق شفايى براى شاه تهماسب اول صفوى (930 - 984 ق)(39) در يك مقدمه و دو مقاله و يك خاتمه، نسخه‏ى خطى كتابخانه‏ى مجلس شوراى اسلامى(40)؛ كتابخانه‏ى دانشكده ادبيات و علوم انسانى دانشگاه تهران(41) كتابخانه‏ى دانشكده‏ى الهيّات دانشگاه تهران(42)؛ كتابخانه‏ى ملى ملك ؛ كتابخانه‏ى ملى تاجيكستان(43).
25 . تونى سپاهاتى، نور على شاه.
پندنامه يا هدايت‏نامه(44)، نسخه‏ى خطى كتابخانه‏ى مجلس شوراى اسلامى(45).
26 . تويسركانى اصفهانى، حسين على بن نوروز على (م 1287 ق).
نجات المؤمنين(46)، در يك مقدمه و دو مقصد و يك خاتمه. نسخه‏ى خطى كتابخانه‏ى آية اللَّه مرعشى، شماره‏ى 3470(47) و شماره‏ى 5884(48)؛ كتابخانه‏ى مسجد اعظم قم(49).
27 . ثقة الاسلام اصفهانى، مهدى بن محمد على.
اندرزنامه(50)، در پند به جوانان مدارس كه دين با دانش برخوردى ندارد، نسخه‏ى خطى كتابخانه‏ى يحيى ذكاء(51)، بارها به صورت چاپ سنگى منتشر شده است.
28 . جرفادقانى، محمد صادق متخلص به مدهوش.
سرّ العزيز(52)، آغاز «بنده‏ام خداوندى را كه جان داد و روان پروريد، دانش آموخت و بينش آفريد». نسخه‏ى خطى كتابخانه‏ى آية اللَّه مرعشى، شماره‏ى 6068 (53)؛ كتابخانه‏ى ملى ملك(54).
29 . جزائرى، سيد نور الدين على بن سيد نعمت اللَّه (1088 - 1158 ق).
طهارة الباطن، نويسنده آن را با عنوان اخلاق سلطانى(55) براى شاه سلطان حسين صفوى (1105 - 1135 ق) در يك مقدمه و شانزده باب و يك خاتمه ترجمه كرده است، آغاز: «تهذيب عنوان ديباچه‏ى مكارم اخلاق انسانى به حمدسرايى». نسخه‏ى خطى كتابخانه‏ى مركزى دانشكاه تهران؛ كتابخانه‏ى مدرسه‏ى سپهسالار (مدرسه‏ى عالى شهيد مطهرى)(56)؛ كتابخانه‏ى مجلس شوراى اسلامى(57). همين ترجمه را ناشناسى با عنوان الاخلاق السلطانية المحمدية(58) گزيده كرده است(59). نسخه‏ى خطى كتابخانه‏ى موزه‏ى بريتانيا، شماره‏ى 1844(60).
30 . حاجى كرباسى، ابراهيم.
تبصرة العوام، نسخه‏ى خطى كتابخانه‏ى مركزى دانشگاه تهران(61).
31 . حزين لاهيجى اصفهانى، محمد على بن ابوطالب.
وصيت نامه(62).
32 . حسينى بهارانچى، سيد محمد، عالم معاصر.
بشارت‏هاى معصومين عليه السلام يا درهاى اميد، قم: اجرا، چاپ اول 1384 ش، 263 ص.
33 . خاتون آبادى، محمد باقر بن اسماعيل (1070 - 1127 ق).
كارهاى او در اين باره عبارت‏اند از:
ترجمه‏ى عهدنامه‏ى مالك اشتر، براى شاه سلطان حسين صفوى (1105 - 1135 ق).(63)
ترجمه‏ى مكارم الاخلاق از طبرسى (469 - 538 ق).(64)
34 . خاتون آبادى حسينى، مير محمد حسين بن عبدالحسين (ز 1139 ق).
آداب سلام كردن، براى شاه سلطان حسين صفوى (1105 - 1135 ق)(65)، مقدمه درباره‏ى اين كه بايد در جواب و مستحب پيروى پيامبر را كرد. باب نخست: آيت‏ها درباره‏ى سلام. باب دوم: حديث‏ها درباره‏ى سلام، خاتمه در ثواب ترويج سنت‏ها. آغاز: حمد له ... ، «و بعد، بنابر آن كه ترويج سنن حضرت سيد المرسلين از اهم مطالب و وسيله‏ى اعظم مقاصد». نسخه‏ى خطى كتابخانه‏ى آية اللَّه مرعشى(66).
35 . خاتون آبادى حسينى، مير محمد حسين بن مير صالح (م 1151 ق).
لباس التقوى(67)، درباره‏ى غيبت، نسخه‏ى خطى كتابخانه‏ى مسجد اعظم قم(68).
36 . خاتون آبادى، مير محمد صالح بن عبدالواسع (1058 - 1116 ق).(69)
كارهاى او در اين باره عبارت‏اند از:
آداب، براى شاه سلطان حسين صفوى (1105 - 1135 ق) در مورد برده‏دارى است در سه مقاله: 1. كسانى كه مى‏توان آن‏ها را به بردگى گرفت در چهار باب 2. آداب خريد و فروش برده و حقوق و تأديب آنان در هفت باب 3. در آزاد كردن برده و آداب آن در دوازده باب. آغاز: «الحمد اللَّه مالك الرقاب ومحررها بفضله من اليم العقاب و بعد، گوشه‏نشين زاويه‏ى عبوديت». نسخه‏ى خطى كتابخانه‏ى شخصى آية اللَّه روضاتى در اصفهان.(70)
روادع النفوس(71) در يك مقدمه و سه باب و يك خاتمه. نسخه‏ى خطى كتابخانه‏ى آية اللَّه مرعشى، شماره‏ى 1931 (72)، شماره‏ى 4035 (73)؛ كتابخانه‏ى مركزى دانشگاه تهران، شماره‏ى 3570 (74)؛ كتابخانه‏ى مجلس شوراى اسلامى(75).
37 . خاتون عاملى، شمس الدين محمد بن على.
قطب شاهى، ترجمه‏ى اربعين استادش شيخ بهايى است به دستور و تقريظ همو(76) نسخه‏هاى فراوان از جمله در كتابخانه‏ى مركزى آستان قدس(77).
38 . خنجى اصفهانى، فضل اللَّه بن روزبهان.
كارهاى او در اين باره عبارت‏اند از:
سلوك الملوك، در يك مقدمه و پانزده باب(78). نسخه‏ى خطى كتابخانه‏ى ملى تاجيكستان(79)؛ كتابخانه‏ى آكادمى علوم جمهورى ازبكستان در تاشكند، شماره‏ى 2090(80).
وصاياى خواجه عبدالخالق غجدوانى(81).
39 . خوانسارى، آقا جمال (م 1125 ق).
ترجمه و شرح غرر الحكم و درر الكلم، براى شاه سلطان حسين صفوى (1105 - 1135 ق)(82)، نسخه‏هاى خطى فراوان دارد از جمله نسخه‏ى كتابخانه‏ى مركزى آستان قدس رضوى(83)؛ كتابخانه‏ى مدرسه‏ى سپهسالار (مدرسه‏ى عالى شهيد مطهرى)(84)؛ كتابخانه‏ى مجلس شوراى اسلامى(85)؛ كتابخانه‏ى آية اللَّه مرعشى(86).
40 . خوانسارى اصفهانى، سيد محمد باقر بن زين العابدين (1226 - 1313 ق)، صاحب روضات الجنات.
كارهاى او در اين باره عبارت‏اند از:
ادب اللسان(87)، نسخه‏ى خطى كتابخانه‏ى شخصى آية اللَّه روضاتى در اصفهان(88). تسلية الاحزان(89)، چاپ سنگى 1339 ق، 255ص.
41 . درب امامى اصفهانى، سيد محمود بن عبدالعلى مشهور به صدر الواعظين.
ثمرات الحيات، در بيست و پنج مجلس، نسخه‏ى خطى كتابخانه‏ى وزيرى يزد(90).
42 . دردى اصفهانى، اسماعيل بن ابراهيم.
تجارب و آراى خود من(91)، چاپ سنگى هند، 1301 ق.(92)
43 . دماوندى اصفهانى، عبدالرحيم بن محمد يونس.
سخنان كوتاه على عليه السلام(93). نسخه‏ى خطى كتابخانه‏ى مدرسه‏ى فيضيه(94).
44 . ده سرخى اصفهانى، محمود بن مهدى.
هداية الاخوان فى الاخلاق والمواعظ النافعة لاهل الايمان(95)، در يك مقدمه و هفت باب و يك خاتمه.
45 . راغب اصفهانى، ابوالفضل حسين.
الذريعه الى مكارم الشريعه(96)، با مقدمه و تحقيق حجة الاسلام دكتر على ميرلوحى فلاورجانى توسط انتشارات دانشگاه اصفهان در سال 1375 ش در قطع وزيرى به چاپ رسيده است.
با نام كنوز الوديعه توسط ابن شمس الدين حسن ظافر به فارسى ترجمه شده است(97)، و نسخه‏ى خطى آن در كتابخانه‏ى مدرسه‏ى مروى تهران به شماره‏ى 390 نگهدارى مى‏شود(98).
46 . زفره‏اى، رضا.
انيس الواعظين، در هفده مجلس، آغاز: «الحمد اللَّه الواحد الذى لم يلد ولم يكن له كفواً احد، هو الذى نزل القرآن». نسخه‏ى كتابخانه‏ى محمد حسن رجاء زفره‏اى.(99)
47 . زواره‏اى، فخرالدين ابوالحسن على بن حسن.
كارهاى او در اين باره عبارت‏اند از:
روضة الابرار(100)، نسخه‏ى خطى كتابخانه‏ى آية اللَّه مرعشى، شماره‏ى 118(101)؛ كتابخانه‏ى ملى ملك، شماره‏ى 1967 (102).
نشر الامان فى الامصار و الاوطان(103).
48 . سپاهانى، على بن ابوحفض (قرن 7 ق).
تحفه الملوك ونصيحة العجايب، در پانزده باب: 1. در خرد 2. در دانش 3. نادانى 4. سخن 5. حكم و امثال پند 6. دوستى 7. دشمنى 9. پادشاهى و كيفيت آن 10. خدمت پادشاه 11. صبر و شتاب 12. نيكى و بدى 13. خوى نيك و بد 14. نهفته داشتن راز 15. دنيا و حرص و آز. آغاز: «شكر و سپاس يس منتهاى حضرت آن خداى را كه مستحق حمد و ثنا و وجوب وجود است». نسخه‏ى خطى كتابخانه‏ى مركزى آستان قدس رضوى(104)؛ كتابخانه‏ى مرحوم مينوى(105)؛ كتابخانه‏ى قونيّه(106)؛ كتابخانه‏ى موزه‏ى بريتانيا(107)؛ كتابخانه‏ى لالا اسماعيل(108). در سال 1317 ش در 113 ص با حذف نام نويسنده چاپ شده است. به كوشش على‏اكبر احمدى دارانى توسط انتشارات ميراث مكتوب در تهران به سال 1384 ش در 182 ص وزيرى انتشار يافته است.
49 . سپهر كاشانى، احمدعلى.
سخنان كوتاه على عليه السلام(109).
50 . سپهر كاشانى، عباسقلى خان (قرن 14ق).
كارهاى او در اين باره عبارت‏اند از:
سلوك الملوك مظفّرى(110)، براى مظفر الدين شاه قاجار، در آداب كشوردارى و اندرزهاى پادشاهان به فرزندان خويش. نسخه‏ى خطى كتابخانه‏ى آية اللَّه مرعشى(111)؛ كتابخانه‏ى ملى تهران(112).
قانون مظفّرى(113)، براى مظفّر الدين شاه در پنجاه و دو فصل در ذكر ناهنجارى‏هاى اخلاقى اجتماع روزگار خود، نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى ملّى تهران.(114)
51 . سپهر كاشانى، عبدالحسين.
ارمغان مظفّرى(115)، صد و پنجاه داستان اخلاقى، نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى سلطنتى.(116)
52 . سپهر كاشانى، هدايت اللَّه بن لسان الملك (م 1323 ق).
اخلاق، براى ناصر الدّين شاه قاجار (1264 - 1313ق)(117)، آغاز: «چنين گويد بنده‏ى درگاه فروزنده‏ى مهر و ماه». نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى ملّى ملك، شماره‏ى 6203.(118)
53 . سلطان العلماى اصفهانى، سيّد ضياء الدين محمّد بن محمّدصادق بن محمّد طاهر بن سيّد على نوّاب صفوى فرزند سلطان العلما مشهور به خليفه سلطان.(119)
رساله‏ى آب حيات، آن را براى شاه تهماسب دوم صفوى (1135 - 1144 ق) نگاشته است.(120)
54 . سلطان الواعظين موسوى واعظ كاشانى، سيّد حسين (م 1305ق).
اخلاق، در يك مقدّمه، چهار فصل و يك خاتمه.(121)
55 . شريف اصفهانى، ابوالحسن بن محمّد طاهر (1070 - 1038ق).
نصايح الملوك وآداب السلوك،(122) براى شاه سلطان حسين صفوى (1105 - 1135ق) در يك مقدّمه و پنج باب. نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى دانشكده‏ى حقوق و علوم سياسى دانشگاه تهران؛(123) كتابخانه‏ى مدرسه‏ى سپهسالار (مدرسه‏ى عالى شهيد مطهّرى).(124)
56 . شفروه‏ى اصفهانى، شرف الدين عبدالمؤمن (م 598 ق).
اطباق الذّهب، صد مقاله است به دستور استادش ظهير الدين احمد خويى.(125) توسّط ناشناسى به فارسى ترجمه شده است، نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى آية اللَّه مرعشى، شماره‏ى 880 ؛(126) كتابخانه‏ى مجلس شوراى اسلامى.(127)
57 . شهشهانى اصفهانى، محمّد بن عبدالصّمد (م 1287 ق).
كارهاى او در اين باره عبارت‏اند از:
انيس المتّقين،(128) در يك مقدّمه و سه باب: 1. گناهان كبيره . 2. معاصى صغيره. 3. در مهمّى از علم اخلاق. آغاز: «چون اهم مواعظ و اعظم نصايح، تحصيل تقوى مى‏باشد ...». نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى مركزى آستان قدس رضوى؛(129) كتابخانه‏ى آية اللَّه مرعشى.(130)
عدالت،(131) در سه باب: 1. گناهان كبيره و صغيره. 2. شمار گناهان بزرگ. 3. در بيان مهمّى از علم اخلاق. كتابخانه‏ى آية اللَّه مرعشى، رساله‏ى دوم از مجموعه‏ى شماره‏ى 5540.(132)
58 . شيبانى كاشانى، ابونصر فتح اللَّه (م 1308 ق).
مكارم الاخلاق قدسى.(133)
59 . شيخ بهايى.
اربعون حديثاً كه چندين بار چاپ شده و نسخه‏هاى خطّى متعدّدى نيز دارد.
60 . شيرازى، ملّا حسن بن روزبهان.
اخلاق شمسى،(134) در قرن دوازدهم در اصفهان براى وزير دربار در چهارده باب: 1. بعضى از مكارم اخلاق. 2. حسن خلق. 3. اخلاص با اهل علم ... ، آغاز: «نحمدك يا ذى الجود والفضل».(135) نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى مركزى آستان قدس رضوى ؛(136) دانشكده‏ى ادبيّات و علوم انسانى دانشگاه تهران ؛(137) كتابخانه‏ى مركزى دانشگاه تهران؛(138) كتابخانه‏ى مدرسه‏ى سپهسالار (مدرسه‏ى عالى شهيد مطهّرى).(139)
61 . صافى اصفهانى، حسن.
مجموعه درس‏هاى اخلاق مرحوم آية اللَّه صافى در حوزه‏ى علميه‏ى اصفهان، زبان‏زد خاص و عام بود، بخشى از آنها با عنوان شوق وصال، به كوشش حامد ناجى و با ويرايش و فهارس محمّدرضا زادهوش توسّط مؤسّسه‏ى فرهنگى صاحب الامرعليه السلام در دو جلد به سال 1383ش در قم منتشر شده است.
62 . طباطبايى زوّاره‏اى، محمّد.
توقيعات كسرى(140) يا دستورنامه‏ى كسروى كه ابتدا از پهلوى به درى درآمده، و سپس به عربى ترجمه شده، و آن‏گاه به فارسى بازگردان شده است. نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى بادليان، شماره‏ى 1470 ؛(141) كتابخانه‏ى آكادمى علوم جمهورى ازبكستان در تاشكند، شماره‏ى 2064 ؛(142) كتابخانه‏ى دانشگاه بنارس در هندوستان، شماره‏ى 878 .(143) ويليام يانگ آن را به انگليسى ترجمه كرده است.
63 . طباطبايى زوّاره‏اى، محمّدعلى.
ادب وزرا يا شرح رساله‏ى جنگ شير و فيل در 27 جمادى الاوّل 1282ق به پايان رسيده و به ناصر الدّين شاه (1264 - 1313ق) پيش‏كش شده است. آغاز: «مخفى نماناد كه در زمان سنوات ماضيه كه از تأثيرات كواكب سبعه نقّاش قضا صورت انقلاب در صفحات»، به كوشش غلام‏حسين زرگرى‏نژاد در رسايل سياسى عصر قاجار، تهران: كتابخانه‏ى ملّى، 1380ش به چاپ رسيده است.(144)
64 . طبيب كاشانى، تقى بن محمّد هاشم (م 1300 ق).
تربيت‏نامه،(145) ترجمه از كتاب كار لرد برى درباره‏ى آموزش و پرورش كودكان. چاپ سنگى اصفهان، 1299ق.
65 . عبرت نايينى، محمّدعلى (1285 - 1321ش).
آيينه‏ى عبرت در تحصيل سعادت.(146)
66 . علم الهدى محمّد بن محسن فيض كاشانى (1039 - 1115ق).
كارهاى او در اين باره عبارت‏اند از:
تحفة الابرار،(147) در سه باب: 1. اصول پنج‏گانه در پنج گفتار 2. در اعمال نيكو و بد در سه گفتار 3. اطاعت قلب و گناهان در سه گفتار، آغاز: «سپاس حق‏شناس و ستايش نيايش اساس نيازمند شايستگى قبول». نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى مجلس شوراى اسلامى؛(148) نسخه‏ى عكسى كتابخانه‏ى مركز احياء ميراث اسلامى.(149)
مجلاة الفؤاد فى تعداد ما يراد من الخصال،(150) در سه مقاله. نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى آية اللَّه مرعشى، شماره‏ى 5821.(151)
مواعظ.(152)
67 . علوى عاملى، سيّد عبدالحسيب بن احمد (م 1121ق).
كارهاى او در اين باره عبارت‏اند از:
گناهان كبيره،(153) نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى آية اللَّه مرعشى.(154)
مناهج الشارعين،(155) براى شاه سليمان صفوى (1077 - 1105ق)، در چهارده منهج. نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى مدرسه‏ى آية اللَّه گلپايگانى، شماره‏ى 34/154.(156)
68 . فروغى اصفهانى، ابوالحسن بن محمّدحسين.
سرمايه‏ى سعادت،(157) چاپ سنگى تهران، 1327ق، 125ص.
69 . فروغى اصفهانى، محمّدحسين خان ذكاء الملك (1255 - 1325ق).
دستور حكومت(158) يا ترجمه‏ى عهدنامه‏ى مالك اشتر، چاپ سنگى، تهران، 1321ق، 84 ص.
70 . فشاركى اصفهانى، ملا محمّدباقر بن محمّدجعفر (م‏1314ق).
كارهاى او در اين باره عبارت‏اند از:
آداب الشريعة(159) در چهارده باب، چاپ سنگى 1295 ق ؛ چاپ 1335 ق ؛ اصفهان : مهر قائم؛ اصفهان، به كوشش احفاد مؤلّف به ضميمه‏ى دعاى كميل، رقعى.(160)
اسباب الفقر والغنا والمغفرة،(161) چاپ سنگى اصفهان، 1347ق؛ چاپ سنگى 1332 ق.(162)
ذخيرة المعاد، در پنجاه و شش مجلس،(163) نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى آية اللَّه مرعشى؛(164) كتابخانه‏ى مركزى دانشگاه تهران.(165)
مجالس،(166) در آداب و اخلاق، نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى آية اللَّه مرعشى، شماره‏ى 6975 .(167)
71 . فيض كاشانى، ملا محسن (1007 - 1091ق).
كارهاى او در اين باره عبارت‏اند از:
النخبة فى الحكمة العمليّة والاحكام الشرعية.(168)
ترجمة الشّريعة،(169) در آداب و آيين‏ها براى شاه عبّاس دوم صفوى (1052 - 1077ق) در هشت «در»، نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى آية اللَّه مرعشى، شماره‏ى 1077 (170) و 11266 ؛(171) كتابخانه‏ى وزيرى يزد.(172) چاپ سنگى 1290ق و چاپ سنگى 1321ش.
ابواب الجنان در آداب نماز جمعه در هشت باب و يك خاتمه.(173) آغاز: «سپاس و ستايش مر خدايى را كه صوامع آسمان را به صنوف طاعات ملايك پيراست». نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى مركزى آستان قدس رضوى ؛(174) كتابخانه‏ى آية اللَّه مرعشى، شماره‏ى 10177 ؛(175) كتابخانه‏ى مدرسه‏ى سپهسالار (مدرسه‏ى عالى شهيد مطهّرى).(176) با عنوان ابواب الخيال گزيده شده است: آغاز: «بعضى فوايد به طريق انتخاب من»، نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى دانشگاه بنارس.(177)
الحقايق فى اسرار الدين ومكارم الاخلاق،(178) ترجمه از نور الدين محمّد كاشانى، نوه‏ى برادر مؤلّف، نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى مركزى آستان قدس رضوى ؛(179) كتابخانه‏ى مدرسه‏ى سپهسالار (مدرسه‏ى عالى شهيد مطهّرى)، شماره‏ى 5796 ؛(180) كتابخانه‏ى مجلس شوراى اسلامى؛(181) چاپ سنگى 1299ق.
الفت‏نامه(182) يا حصول الفت، آغاز: «ربّنا الّف بين قلوبنا وقلوب اخواننا بحبل طاعتك وطاعة الرّسول»، نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى مركزى آستان قدس رضوى ؛(183) كتابخانه‏ى آية اللَّه مرعشى، رساله‏ى نخست از مجموعه‏ى شماره‏ى 82 ؛(184) كتابخانه‏ى آستان حضرت شاهچراغ‏عليه السلام ؛(185) كتابخانه‏ى مجلس شوراى اسلامى ؛(186) چاپ 1320ش.
محبّت، نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى مجلس شوراى اسلامى.(187)
72 . قمى اصفهانى، محمّدباقر بن محمّدجعفر (1239 - 1319ق).
نصيحت‏نامه،(188) مجلس شوراى اسلامى.(189)
73 . قهپايى، محمّد مؤمن.
ترجمه‏ى كشف المحجّة لثمرة المهجة،(190) شامل پندهاى ابن طاووس (م 664 ق) به فرزندش.
74 . كاشانى اخبارى، نور الدّين محمّد (ز 1114ق).
مصفاة الاشباح ومجلاة الارواح،(191) ترجمه و گزيده‏اى از آن با عنوان آيينه‏ى حق‏نما(192) يا آيينه‏ى جهان‏نما يا مرآت حقايق‏نما(193) در چهار فن: 1. مجارى تفكر در اسرار اطاعات در پانزده باب؛ 2. مواقع تفكّر در اسرار اخلاق پسنديده و ناپسنديده در يك مقدّمه و ده باب 3. مسارح تفكر در انوار علوم حقيقيه و معارف عقليه در يك مقدمه و پنج باب 4. مطارح تفكر در انوار عجايب مصنوعات و لطايف مخلوقات در بيست و يك باب، نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى مجلس شوراى اسلامى.(194)
75 . كاشانى، بابا افضل (610 - 701ق).
كارهاى او در اين باره عبارت‏اند از:
المفيد للمستفيد،(195) در پنج باب. نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى دانشگاه تهران؛(196) كتابخانه‏ى مجلس شوراى اسلامى، شماره‏ى 1975 ،(197) به كوشش سيّد نصراللَّه تقوى به سال 1310ش در 93 ص چاپ شده است.
خجسته اندرز، نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى دانشگاه كمبريج و ميكروفيلم آن در كتابخانه‏ى مركزى دانشگاه تهران.(198)
ساز و پيرايه‏ى شاهان پرمايه،(199) در يك مقدّمه و سه گفتار و يك خاتمه. نسخه‏هاى متعدد از جمله در كتابخانه‏ى دانشكده‏ى ادبيّات و علوم انسانى دانشگاه تهران؛(200) كتابخانه‏ى دانشكده‏ى الهيّات دانشگاه تهران؛(201) كتابخانه‏ى دانشكده‏ى حقوق و علوم سياسى دانشگاه تهران.(202)
سه چيز كه رهروان را مى‏بايد، نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى مركزى دانشگاه تهران؛(203) كتابخانه‏ى آصفيّه، شماره‏ى 420.(204)
نامه‏ى كاشانى،(205) نامه‏اى است به شاگردش شمس الدّين محمّد دزواگوش. نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى مدرسه‏ى مروى تهران؛(206) كتابخانه‏ى مركزى دانشگاه تهران.(207) بابا افضل، چند نامه‏ى ديگر نيز دارد كه بيشتر براى انجام درخواست‏هايى بوده، و يا روش فلسفى دارد.
نصايح به طالبان حكمت،(208) مجلس شوراى اسلامى ؛(209) ملّى تهران.(210)
نصيحت اخوان،(211) در بيست و هشت كلمه. نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى دانشكده‏ى ادبيّات و علوم انسانى دانشگاه تهران؛(212) كتابخانه‏ى مرحوم مينوى؛(213) كتابخانه‏ى مركزى دانشگاه تهران؛(214) كتابخانه‏ى ملّى ملك.(215)
وصف العلما، چاپ شده در ميراث اسلامى ايران، ج 2، صص 581 - 612.
76 . كاشانى، عبدالعزيز.
روضة الناظر ونزهة الخاطر،(216) نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى دار الكتب قاهره،(217) در سه بخش، خود آن را تلخيص كرده است.(218)
77 . كاشانى، كمال الدّين عبدالرزّاق (م 735 ق).
كارهاى او در اين باره عبارت‏اند از:
تحفة الاخوان فى خصايص الفتيان،(219) به عربى و سپس ترجمه به فارسى توسّط خود او.
شرح حديث المهلكات والمنجيات،(220) نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى مركزى دانشگاه تهران.(221)
فتوّت‏نامه،(222) در يك مقدّمه و ده باب. نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى مركز احياء ميراث اسلامى.(223)
78 . كاشانى، محمّدتقى بن محمّدحسين (1236 - 1321ق).
كارهاى او در اين باره عبارت‏اند از:
ارشاد المؤمنين،(224) تهران، 1320ق.
جامع المواعظ،(225) در شش مجلّد و صد باب. نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى مركز احياء ميراث اسلامى، شماره‏ى 49 ؛(226) كتابخانه‏ى مدرسه‏ى سپهسالار (مدرسه‏ى عالى شهيد مطهّرى)؛(227) كتابخانه‏ى مسجد اعظم قم.(228)
79 . كاشانى، ملّا فتح اللَّه (م 988 ق).
تنبيه الغافلين وتذكرة العارفين،(229) نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى آية اللَّه مرعشى، شماره‏ى 2442،(230) شماره‏ى 5539؛(231) كتابخانه‏ى مركزى دانشگاه تهران، شماره‏ى 2992 ؛(232) كتابخانه‏ى مسجد اعظم قم؛(233) چاپ سنگى تهران، 1275ق؛ چاپ سنگى تهران، 1305ق؛ چاپ سنگى تهران، 1313ق.
80 . كاشانى، ملّا محمّد.
اخلاق شاهى.(234)
81 . كاشف دزفولى اصفهانى، سيّد صدر الدّين محمّدباقر.
منهج المعرفة والهداية،(235) آغاز : «الحمد للَّه الّذى هدانا الى معرفته بأفصح كلام البلغا».
82 . كتابى، سيد بدر الدّين (1291 - 1366ش).
اخلاق اثر پير ژانه (1859 - 1947م) را ترجمه كرده، ويرايش دوم آن با مقدّمه‏ى محمّد خوانسارى توسّط آموزش و پرورش اصفهان در سال 1373ش در 240 ص منتشر شده است.
83 . كلباسى، محمود بن محمّدتقى.
راه سعادت،(236) چاپ سنگى تهران، 1358ق، 64 ص.
84 . كوكبى گيلانى كاشانى، ملّا ميرقارى (ز 1016 ق).
انيس العاقلين يا انيس الغافلين،(237) در 23 محرّم 1005ق به پايان رسيده است، آغاز:
سبحان من تحيّر فى ذاته سواه‏
فهم و خرد به كنه ذات او نبرد راه‏
نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى وزيرى يزد.(238)
85 . گلپايگانى، محمّدجواد بن عبّاس.
مصباح الفلاح ومفتاح النجاة،(239) در 1322ق چاپ شده است. نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى آية اللَّه مرعشى، شماره‏ى 10780.(240)
86 . گلستانه‏اى، محمود بن محمود.
انيس الوحدة وجليس الخلوة، آغاز: «الحمد للَّه على نعمائه وصلواته على خير انبيائه».(241) نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى مركزى آستان قدس رضوى، شماره‏ى 3507 ؛ مركز احياى ميراث اسلامى.(242)
87 . گلستانه‏ى اصفهانى، علاء الدين محمّد (م 1100 ق).
منهج اليقين(243) يا نهج اليقين(244)، ترجمه‏ى وصيت امام صادق‏عليه السلام ، در 1081ق به پايان رسيده، و در 1303ق در بمبئى چاپ سنگى شده است. نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى مركزى آستان قدس رضوى، شماره‏ى 758 ؛(245) كتابخانه‏ى مركزى دانشگاه تهران؛(246) كتابخانه‏ى مسجد اعظم قم.(247)
88 . گوگدى گلپايگانى، محمّد حسن بن محمّد اسماعيل.
عروة الوثقى،(248) در 1285ق به پايان رسيده است. نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى مدرسه‏ى آية اللَّه گلپايگانى، شماره‏ى 20/28.(249)
89 . گيلانى اصفهانى، محمّدمحسن بن محمّدرفيع متخلّص به عاصى.(250)
كارهاى او در اين باره عبارت‏اند از:
وسيله(251) در 1279ق براى ناصرالدّين شاه قاجار (1264 - 1313ق) در چهارده صفت نيكو. نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى مركز احياء ميراث اسلامى.(252)
تحفة الايادى،(253) نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى آية اللَّه مرعشى،(254) شماره‏ى 739.
مصابيح الواعظين، مجالسى در پند و اندرز در چهل مصباح كه در 1269ق به پايان رسيده است. كتابخانه‏ى آية اللَّه مرعشى.(255)
مصباح الذّاكرين، سى مجلس براى سى روز ماه مبارك رمضان. نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى آية اللَّه مرعشى.(256)
90 . گيلانى بيدآبادى، آقامحمّد بن محمّدرفيع (م 1197 ق).
پندنامه.(257)
91 . لاجوردى مظفّرى كاشانى، سيّد حسين بن رضى الدين محمّد (1215 - 1285 ق).
اخلاق.(258)
92 . لندنى اصفهانى، ابوطالب بن محمّد (1165 - 1221ق).
اخلاق، آغاز: «بدان ايّدك اللَّه تعالى فى الدّارين كه اصول فضايل انسانى چهار است: حكمت و شجاعت و عفّت و عدالت»، نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى آية اللَّه مرعشى.(259)
93 . مجلسى، محمّدباقر (م 1110 ق).
كارهاى او در اين باره عبارت‏اند از:
بحار الانوار، جلد هفدهم در مواعظ و پند و اندرز و وصيت‏ها. ترجمه از شيخ عبّاس بن احمد خوانسارى به دستور آقانجفى اصفهانى (1262 - 1332)، نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى آية اللَّه مرعشى، شماره‏ى 5446.(260) ترجمه‏ى ديگر از محمّدمهدى بن محمّدكاظم خوانسارى به دستور محمود خان احتشام السّلطنة علامير در 1296ق، نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى مجلس شوراى اسلامى.(261)
آداب اسب‏دوانى و تيراندازى(262) يا آداب الرّمى(263) يا آداب السّبق والرمى(264) يا آداب سبق و رمايه،(265) آغاز: بسمله، حمدله، «امّا بعد، اين رساله‏اى است در بيان بعضى از احكام و آداب اسب تاختن»، نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى آية اللَّه مرعشى، رساله‏ى ششم از مجموعه‏ى شماره‏ى 4076.(266)
آداب الولاة(267) يا سلوك الولاة(268) يا رساله در كيفيّت سلوك ولاة عدل با كافه‏ى عباد، در كشوردارى است كه در ربيع الاول 1095ق در دو فصل به اتمام رسيده است. آغاز: «الحمد للَّه وسلام على عباده الّذين ... امّا بعد، اين رساله‏اى است در ترجمه‏ى بعضى احاديث ...». نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى آية اللَّه مرعشى، رساله‏ى دوازدهم از مجموعه‏ى شماره‏ى 8839 ؛ كتابخانه‏ى مدرسه‏ى فيضيّه، شماره‏ى 896 ؛(269) كتابخانه‏ى مسجد اعظم قم ؛(270) كتابخانه‏ى مجلس شوراى اسلامى، شماره‏ى 2375 ؛(271) كتابخانه‏ى ملّى تهران، شماره‏ى 1541.(272)
آداب تجهيز اموات(273) يا احكام الاموات(274) در پنج فصل: 1. آداب و احكام حال احتضار و برداشتن ميت 2. غسل دادن 3. كفن كردن 4. نماز ميت 5 . آداب دفن. آغاز: «الحمد للَّه الّذى لا يبقى الّا وجهه ... امّا بعد، اين رساله‏اى است در بيان تجهيز و تغسيل و تكفين و تلقين اموات مؤمنين و مؤمنات». نسخه‏ى خطى كتابخانه‏هاى پاكستان؛(275) كتابخانه‏ى دانشكده‏ى الهيّات دانشگاه مشهد؛(276) كتابخانه‏ى مركزى دانشگاه تهران؛(277) كتابخانه‏ى مدرسه‏ى آية اللَّه گلپايگانى؛(278) كتابخانه‏ى آية اللَّه مرعشى؛(279) كتابخانه‏ى مجلس شوراى اسلامى؛(280) كتابخانه‏ى آكادمى علوم جمهورى ازبكستان در تاشكند؛(281) كتابخانه‏ى فرهنگستان علوم روسيّه؛(282) كتابخانه‏ى گنج‏بخش؛(283) كتابخانه‏ى موزه‏ى ملّى پاكستان در كراچى.(284)
آداب حج،(285) آغاز: «الحمد للَّه الّذى جعل من فضايل الانعام على الانام ان فرض عليهم حجّ بيته ... چنين گويد ذرّه ... : در اين‏جا مقصود بر آداب و ادعيه بود، و احكام را به رسائل ديگر حواله مى‏كنم». نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى مركزى آستان قدس رضوى ؛(286) كتابخانه‏ى دايرة المعارف بزرگ اسلامى؛(287) نوربخش؛(288) كتابخانه‏ى مدرسه‏ى سپهسالار (مدرسه‏ى عالى شهيد مطهّرى)؛(289) كتابخانه‏ى مدرسه‏ى آية اللَّه گلپايگانى؛(290) كتابخانه‏ى ملّى ملك؛(291) كتابخانه‏ى ملّى تهران؛(292) كتابخانه‏ى آية اللَّه مرعشى.(293) كتابى ديگر نيز در مناسك حج دارد كه به مناسك حجّ صغير مشهور است.(294)
حلية المتّقين،(295) در 1079ق در چهارده باب و يك خاتمه نگاشته شده است. نسخه‏هاى خطّى فراوانى در كتابخانه‏هاى ايران و جهان دارد. با عنوان تهذيب السلام يا تهذيب مؤمنين به عربى ترجمه شده است.(296) در سال 1400ق ترجمه‏ى اردوى آن در لاهور چاپ شده است. شيخ عبّاس قمى (1290 - 1359ق) آن را با عنوان مختصر الابواب فى السّنن والآداب در چهارده باب خلاصه كرده است.(297) گزيده‏ى ديگر آن فوايد المؤمنين نام دارد كه نسخه‏ى خطّى آن در كتابخانه‏ى مسجد جامع تهران ديده مى‏شود.(298)
عين الحياة،(299) وصيت پيامبرصلى الله عليه وآله به ابوذر غفارى همراه با مطالبى در اخلاق دينى و پند و اندرزها. نزديك به سى بار چاپ شده است،(300) و نسخه‏هاى خطّى فراوان دارد(301) از جمله: كتابخانه‏ى دانشگاه بنارس ؛(302) كتابخانه‏ى مدرسه‏ى آية اللَّه گلپايگانى؛(303) كتابخانه‏ى مدرسه‏ى فيضيّه، شماره‏ى 1710.(304) سيّد محمّدباقر هندى آن را به اردو ترجمه كرده است.(305)
وصيّت‏نامه(306) سيّد محمّد مشكات آن را به فارسى ترجمه كرده و به چاپ رسانده است.
94 . مجلسى، محمّدتقى (م 1070 ق).
كارهاى او در اين باره عبارت‏اند از:
اخلاق، آغاز: «وبعد، چون بناى ايمان و ايقان به رياضات و مجاهدات است».(307) نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى خاتم الانبياء بابل.(308)
شرح خطبه‏ى همام،(309) در 1069ق به انجام رسيده است. نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى آية اللَّه مرعشى، شماره‏ى 9763.(310)
95 . مقدّس اصفهانى، محمّد (1266 - 1337ش).
موعظه‏هاى لقمان حكيم، به كوشش علويّه سادات آل الرسول شمس آبادى، تهران: كتاب زمان، 1377ش، 280ص.
96 . مظاهرى، حسين (1312ش - ).
از پركارترين دانشمندان اخلاقى، كارهاى او در اين باره بسيار است، و هر يك نيز بارها به زيور چاپ درآمده است؛ شمارى از آنها كه در كتابخانه‏ى اين حقير يافت شد عبارت‏اند از:
اخلاق در اداره، قم: فرماندارى قم، 1370ش، 174ص.
اخلاق در توحيد، قم: انجمن اسلامى معلّمان قم، 1374ش.
اخلاق در خانه، قم: رئوف، 1370ش؛ قم: دار العلم، 1371ش؛ قم: نشر اخلاق، 1373ش، 2 ج.
اخلاق فرماندهى و فرمانبرى، تهران: شفق، 1364ش، 128ص.
اخلاق و جوان، قم: شفق، 1375ش.
اخلاق و خودسازى در مكتب قرآن و اهل بيت‏عليهم السلام، تهران: پيام آزادى، 1375ش، 302ص.
به سوى حق، تهران: صيدا، 1368ش، 215ص.
پندها و حكايت‏هاى اخلاقى برگرفته از آثار استاد مظاهرى، على اصغر ابراهيمى، تهران: يمين، 1377ش، 288ص.
تهذيب نفس از ديدگاه قرآن، مشهد: دانشگاه علوم اسلامى رضوى، 1374ش، 172 ص.
جبهه و جهاد اكبر، تهران: سپاه پاسداران انقلاب اسلامى، ويرايش دوم، 1366ش، 199ص.
جهاد با نفس، قم: انجمن اسلامى معلّمان قم، 1363ش، 215ص؛ 1373ش، 215ص؛ قم: فدك فاطمى، چاپ هشتم، 1384ش، 504ص.
دراسات فى الاخلاق وشؤون حكمة العمليّة، قم: شفق، 1413ق. اين كتاب با عنوان كاوشى نو در اخلاق اسلامى و شؤون حكمت عملى، توسّط محمود ابوالقاسمى ترجمه و چاپ شده است (تهران: ذكر، 1375ش).
گفتارى در رابطه با مديريّت و كار در اسلام، قم: انجمن اسلامى كارخانه‏ى ايران ترمه، 1371ش، 48ص.
عوامل كنترل غرائز در زندگى انسان، تهران: ذكر، 1371ش، 251ص.
97 . مير داماد (م 1041 ق).
اربعة ايّام،(311) به دستور شاه صفى (1038 - 1052ق)، آغاز: حمد له ... ، «حقّ حمده و اداء مجده والصّلاة على صفوة الانبياء، امّا بعد، داعى دولت قاهره‏ى ابديّه‏ى صفويّه ...»، نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى مركزى آستان قدس رضوى ؛(312) كتابخانه‏ى آية اللَّه مرعشى، شماره‏ى 2711؛(313) كتابخانه‏ى مجلس شوراى اسلامى؛(314) به تحقيق رضا استادى در ميراث اسلامى ايران، دفتر چهارم، صص 637 - 686 چاپ شده است.
98 . ناشناس اصفهانى (قرن 11 ق).
تحفه‏ى علويّه‏ى سليمانيّه، براى شاه سليمان صفوى (1077 - 1105ق) در 1101ق، مؤلّف از شاگردان علّامه محمّدتقى مجلسى (م 1070 ق) بوده است. نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى مدرسه‏ى فيضيّه.(315)
99 . نراقى، ملّا احمد (1185 - 1245ق).
معراج السعادة،(316) از كتب مشهور حوزوى، نسخه‏هاى خطّى و چاپى آن فراوان است. از جمله نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى مسجد اعظم.(317) دست كم دو بار به اردو ترجمه شده است.
100 . نراقى، ملّا مهدى (م 1209ق).
جامع السعادات، نسخه‏هاى خطّى و چاپى آن فراوان است.
101 . نفيسى، ابوتراب، دانشمند معاصر.
تاريخ اخلاق پزشكى، اصفهان: دانشگاه علوم پزشكى اصفهان (ش 110)، 1371ش، 213ص.
102 . نقّاش اصفهانى.
اوصاف الاوباش، آغاز: «اوصاف اجلاف و رندان، اوصاف اوباشى، رندى، دردمندى ...». نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى مركزى دانشگاه تهران؛(318) كتابخانه‏ى مدرسه‏ى سپهسالار (مدرسه‏ى عالى شهيد مطهّرى).(319)
103 . ورنوسفادرانى، محمّدحسن بن عين على.
سلوك الرّجال، در آداب زن خواستن و رفتار با آنان. نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى مدرسه‏ى رضويّه در قم.(320)
104 . هاشمى طالخونچه‏اى، اسماعيل (م 1379ش).
هداية الاخوان.
105 . هرندى كوهپايه‏اى محمّدباقر بن محمّدمهدى.
ترجمه‏ى ارشاد القلوب از ديلمى.(321) نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى مسجد اعظم قم.(322)
106 . هزارجريبى، محمّدكاظم بن محمّد شفيع.
كارهاى او در اين باره عبارت‏اند از:
تنبيه الغافلين.(323)
ترجمه‏ى احاديث قدسيّه.(324)
درر الاخبار،(325) احاديث اخلاقى، نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى مجلس شوراى اسلامى، شماره‏ى 4527 .(326)
درّه‏ى صافيه و حكمت شافيه، ترجمه‏ى سخنان اخلاقى على‏عليه السلام(327) نسخه‏ى خطّى كتابخانه‏ى مدرسه‏ى فيضيّه.(328)
محك الايمان،(329) در اخلاق و اوصاف مؤمنان.
هداية الغافلين،(330) در مذمّت كج‏فكرى و ترك عقل. مجلس شوراى اسلامى.(331)
107 . هندى اصفهانى، سيّد اسماعيل مشهور به قوام الواعظين.
ذخيرة المعاد،(332) چاپ سنگى تهران، 1323ق.
108 . يزدى اصفهانى، سيّد حسن بن حسين، متخلص به فانى (م 1338ق).
فلاح الايمان فى زناد الاشجان،(333) چاپ سنگى اصفهان، 1317ق، 477ص.

پی نوشت ها:
1) تهرانى، آقا بزرگ، ذريعه، ج 17، ص 164، ش 863 .
2) فهرست، ج 6، ص 454.
3) فهرست، ج‏6، ص 195.
4) فهرست، ج 1، ص 193.
5) تهرانى، آقا بزرگ، ذريعه، ج‏1، ص 380 ؛ همو، طبقات اعلام الشيعه، ج 14، ص 247 ؛ زركلى، خير الدين، اعلام، ج‏1، ص 348.
6) تهرانى، آقا بزرگ، ذريعه، ج‏4، ص 116 ؛ زركلى، خيرالدين، اعلام، ج‏1، ص 368.
7) تهرانى، آقا بزرگ، ذريعه، ج 4، ص 93.
8) فهرست، ج‏3، ص 94.
9) زركلى، خيرالدين، اعلام، ج‏2، ص 993 ؛ تهرانى، آقا بزرگ، ذريعه، ج‏4، ص 490 ؛ مدرس قاموسى (تبريزى)، محمدعلى، ريحانة الادب، ج 3، صص 56 - 57.
10) فهرست، ص 20.
11) فهرست، ص 66.
12) فهرست، ج 2، ص 169.
13) تهرانى، آقا بزرگ، ذريعه، ج‏1، ص 25.
14) مشار، خان بابا، مؤلفين كتب چاپى، ج‏1، ص 515.
15) فهرست، ج‏2، ص 111.
16) فهرست، ص 20.
17) فهرست، ص 244.
18) فهرست، ص 16.
19) تهرانى، آقا بزرگ، ذريعه، ج 10، ص 64.
20) تهرانى، آقا بزرگ، ذريعه، ج 7، ص 207 ؛ ج 24، ص 388.
21) تهرانى، آقا بزرگ، ذريعه، ج 11، ص 274: همو، طبقات اعلام الشيعة، ج 14، ص 206؛ زركلى، خيرالدين، اعلام، ج 1، ص 284.
22) فهرست، ج 6، صص 184 - 185.
23) تهرانى، آقا بزرگ، ذريعه، ج 18، ص 250، ش 257 ؛ همو، طبقات اعلام الشيعة، ج 12، ص 141 ؛ زركلى، خيرالدين، اعلام، ج 11، ص 431.
24) فهرست، ج 3، ص 23.
25) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج 12، ص 56 .
26) فهرست، ج 2، ص 928.
27) فهرست جديد، ص 398.
28) فهرست، ج 23، ص 100.
29) تهرانى، آقا بزرگ، ذريعه، ج 3، ص 44 ؛ همو، طبقات اعلام الشيعة، ج 12، ص 779: زركلى، خيرالدين، اعلام، ج 3، ص 2510.
30) فهرست، ج 19، ص 43.
31) فهرست، ج 1، ص 336.
32) فهرست، ج 1، ص 85 .
33) تهرانى، آقا بزرگ، ذريعه، ج 1، ص 430 ؛ همو، طبقات اعلام الشيعه، ج 12، ص 779 ؛ زركلى، خيرالدين، اعلام، ج 3، ص 2510.
34) فهرست الفبايى، ص 203.
35) تهرانى، آقا بزرگ، ذريعه، ج 4، ص 99.
36) فهرست، ج 1، صص 459 - 460.
37) فهرست، ج 1، ص 105.
38) زركلى، خيرالدين، اعلام، ج 3، ص 1948 ؛ تهرانى، آقا بزرگ، طبقات اعلام الشيعه، ج 11، ص 1482 ؛ نشريه نسخه‏هاى خطى، دفتر پنجم، ص 417.
39) زركلى، خيرالدين، اعلام، ج 2، ص 1075.
40) فهرست، ج 2، ص 114.
41) فهرست، ج 1، ص 21.
42) فهرست، ج 1، صص 6 و 265.
43) فهرست، ج 1، ص 2.
44) تهرانى، آقا بزرگ، ذريعه، ج 24، ص 63 ؛ همو، طبقات اعلام الشيعة، ج 13، ص 238 ؛
45) فهرست، ج 3، صص 604 - 605.
46) تهرانى، آقا بزرگ، ذريعه، ج 24، ص 63 ؛ همو، طبقات اعلام الشيعه، ج 13، ص 238 ؛ زركلى، خيرالدين، اعلام، ج 1، ص 684.
47) فهرست، ج 9، ص 269.
48) فهرست، ج 15، ص 265.
49) فهرست، ص 406.
50) زركلى، خيرالدين، اعلام، ج 3، ص 2406 ؛ تهرانى، آقا بزرگ، ذريعه، ج 11، ص 119، ش 746.
51) نشريه‏ى نسخه‏هاى خطى، دفتر سوم، ص 135.
52) هدايت، رضاقلى بن محمد هادى، مجمع الفصحا، ج‏2، ص‏483 ؛ زركلى، خيرالدين، اعلام، ج‏3، ص‏2254 ؛ تهرانى، آقا بزرگ، ذريعه، ج 9، ص 1024 ؛ خيام‏پور، عبدالرسول، فرهنگ سخنوران، ج 2، ص 830 .
53) فهرست، ج 16، ص 69.
54) فهرست، ج 4، ص 666.
55) تهرانى، آقا بزرگ، ذريعه، ج 1، ص 374 ؛ ج 4، ص 115 همو، طبقات اعلام الشيعة، ج 12، ص 793.
56) فهرست، ج 3، ص 84 .
57) فهرست، ج 6، ص 177.
58) نشريه‏ى نسخه‏هاى خطى، دفتر اول، ص 212.
59) تهرانى، آقا بزرگ، ذريعه، ج 22، ص 370.
60) ريو، فهرست، ج 3، ص 1095.
61) فهرست، ج 11، ص 7373.
62) زركلى، خيرالدين، اعلام، ج 1، ص 526 ؛ تهرانى، آقا بزرگ، طبقات اعلام الشيعه، ج 12، ص 515.
63) زركلى، خيرالدين، اعلام، ج 1، ص 272 ؛ تهرانى، آقا بزرگ، طبقات اعلام الشيعه، ج 12، ص 87 .
64) زركلى، خيرالدين، اعلام، ج 1، ص 272 ؛ تهرانى، آقا بزرگ، طبقات اعلام الشيعه، ج 12، ص 87 .
65) زركلى، خيرالدين، اعلام، ج 1، ص 655 ؛ تهرانى، آقا بزرگ، طبقات اعلام الشيعه، ج 12، ص 200.
66) فهرست، ج 19، ص 75.
67) تهرانى، آقا بزرگ، ذريعه، ج 18، ص 122 ؛ همو، طبقات اعلام الشيعه، ج 12ص 198.
68) فهرست، ص 459.
69) زركلى، خيرالدين، اعلام، ج 2، ص 1154 ؛ تهرانى، آقا بزرگ، طبقات اعلام الشيعه، ج 12، ص 368 ؛ نشريه نسخه‏هاى خطى، دفتر دوم، ص 1515.
70) فهرست، ج 1، ص 72.
71) تهرانى، آقا بزرگ، ذريعه، ج 11، ص 265 ؛ همو، طبقات اعلام الشيعه، ج 11، ص 368.
72) فهرست، ج 5، ص 298.
73) فهرست، ج 11، ص 39.
74) فهرست، ج 9، ص 1365.
75) فهرست، ج 6، ص 189.
76) تهرانى، آقا بزرگ، ذريعه، ج 1، ص 425 ؛ مدرس قاموسى (تبريزى)، محمد على، ريحانة الادب، ج 3، ص 301 ؛ زركلى، خيرالدين، اعلام، ج 3، ص 2069.
77) فهرست، ج 6، ص 403.
78) صفا، ذبيح اللَّه، تاريخ الادب، ج 3، ص 103 ؛ زركلى، خيرالدين، اعلام، ج 3، ص 2069.
79) فهرست، ج 1، ص 52.
80) فهرست، ج 3، ص 132.
81) صفا، ذبيح اللَّه، تاريخ ادبيات در ايران، ج 4، ص 540.
82) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج 13، ص 376 ؛ همو، طبقات اعلام الشيعه، ج 12، ص 146 ؛ زركلى، خيرالدين، اعلام، ج 1، ص 465 ؛ مدرس قاموسى (تبريزى)، محمد على، ريحانة الادب، ج 3، ص 154 ؛ كحاله، عمررضا، معجم المؤلفين، ج 3، ص 154.
83) فهرست،ج 5، ص 145.
84) فهرست، ج 2، ص 34.
85) فهرست، ج 6، ص 13.
86) فهرست، ج 26، ص 251.
87) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج 1، ص 388 ؛ زركلى، خيرالدين، اعلام، ج 1، ص 273.
88) فهرست، ص 82 .
89) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج 4، ص 177، ش 876 ؛ زركلى، خيرالدين، اعلام، ج 1، ص 273.
90) فهرست، ج 5، ص 1623.
91) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج 9، ص 321 ؛ زركلى، خيرالدين، اعلام، ج 1، ص 815 ؛ خيام پور، عبدالرسول، فرهنگ سخنوران، ج 1، ص 336.
92) فهرست كتب چاپى موزه‏ى بريتانيا، ص 300.
93) زركلى، خيرالدين، اعلام، ج 2، ص 1321.
94) فهرست، ج 1، ص 451.
95) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج 25، ص 205 ؛ زركلى، خيرالدين، اعلام، ج 3، ص 2227.
96) حاجى خليفه، عبداللَّه قسطنطنى رومى، كشف الظنون، ج 1، ص 827 ؛ تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج 10، ص 28 ؛ همو، طبقات اعلام الشيعه، ج 6، ص 81 ؛ زركلى، خيرالدين، اعلام‏ج 1، ص 846 .
97) تفضلى، احمد، تاريخ ادبيات ايران، ص 128.
98) فهرست، ص 209.
99) نشريه نسخه‏هاى خطى، دفتر دوم، ص 1527.
100) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج 14، صص 136، 145 ؛ طبقات اعلام الشيعه، ج 10، ص 152 ؛ نفيسى، سعيد، تاريخ نظم و نثر در ايران، ج 1، ص 371.
101) فهرست، ج 3، ص 357.
102) فهرست، ج 4، ص 865 .
103) تهرانى، آقابزرگ، ذريعهف ج 2، ص 343 ؛ همو، طبقات اعلام الشيعه، ج 10، ص 152 ؛ نفيسى، سعيدتاريخ نظم و نثر در ايران، ج 1، ص 371 ؛ زركلى، خيرالدين، اعلام، ج 2، ص 1572.
104) فهرست، ج 6، ص 397.
105) فهرست، ص 107.
106) فهرست، ص 5484.
107) فهرست، ص 7863.
108) فهرست، ص 255.
109) زركلى، خيرالدين، اعلام، ج 1، ص 118 ؛ تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج 14، ص 115.
110) تهرانى، آقا بزرگ، ذريعه، ج 17، ص 227 ؛ ج 23، ص 208.
111) فهرست، ج 15، ص 238.
112) فهرست، ج 1، ص 335.
113) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج 17، ص‏27 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج 2، ص 1278.
114) فهرست، ج 1، ص 305.
115) زركلى، خير الدّين، اعلام، ج 2، ص 1299.
116) فهرست كتابخانه‏ى سلطنتى، بخش عرفان، صص 29 - 31.
117) زركلى، خير الدّين، اعلام، ج 3، ص 2629.
118) فهرست، ج 2، ص 17.
119) زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏2، ص‏1028.
120) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏11، ص‏3.
121) زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏3، ص‏2569.
122) تهرانى، آقابزرگ، طبقات اعلام الشيعه، ج‏12، ص‏174 ؛ همو، ذريعه، ج‏13، ص‏373 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏1، ص‏569.
123) فهرست، صص 151، 218 .
124) فهرست، ج‏2، ص‏33.
125) حاجى خليفه، عبداللَّه قسطنطنى رومى، كشف الظنون، ج‏1، ص‏116 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏2، ص‏1062.
126) فهرست، ج‏3، ص‏67.
127) فهرست، ج‏25، ص‏33.
128) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏2، ص‏464 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏3، ص‏2111.
129) فهرست، ج‏1، ص‏74.
130) فهرست، ج‏5، ص‏148 ؛ ج‏14، ص‏214.
131) زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏3، ص‏3111.
132) فهرست، ج 15، ص 324.
133) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏21، ص‏388 ؛ ج‏22، ص‏149 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏2، ص‏1750.
134) امين عاملى، سيّد محسن بن عبدالكريم، اعيان الشيعه، ج‏21، ص‏293.
135) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏1، ص‏375.
136) فهرست، ج‏6، ص‏379.
137) فهرست، ج‏1، ص‏168.
138) فهرست، ج‏16، ص‏77.
139) فهرست، ج‏3، ص‏85 .
140) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏4، ص‏92 ؛ خيّام‏پور، عبدالرسول، فرهنگ سخنوران، ج‏1، ص‏217 ؛ تفضّلى، احمد، تاريخ ادبيّات ايران، ص‏242.
141) فهرست، ج‏2، ص 897 .
142) فهرست، ج‏3، ص‏120.
143) فهرست، ص‏162.
144) صص 173 - 234.

145) زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏1، ص‏388.
146) خيّام‏پور، عبدالرّسول، فرهنگ سخنوران، ج‏2، ص‏623.
147) صفا، ذبيح اللَّه، تاريخ ادبيّات در ايران، ج‏5،ص‏1496 ؛ تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏3، ص‏407 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏2، ص‏1481 ؛ همو، طبقات اعلام الشيعه، ج‏12، صص 488 - 491 ؛ همو، مصفّى المقال، ص‏266.
148) فهرست، ج‏10، ص‏234.
149) فهرست، ج‏1، ص‏263.
150) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏23، ص‏20 ؛ همو، طبقات اعلام الشيعه، ج‏12، ص‏488 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏12، ص‏1481.
151) فهرست، ج‏15، ص‏208.
152) تهرانى، آقابزرگ، مصفّى المقال، ص‏266 ؛ همو، ذريعه، ج‏23، ص‏224 ؛ همو، طبقات اعلام الشيعه، ج‏12، ص‏488 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏2، ص‏1481.
153) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏17، ص‏258 ؛ همو، طبقات اعلام الشيعه، ج‏12، صص‏415 - 418 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏2، ص‏1293.
154) فهرست، ج‏25، ص‏3.
155) زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏2، ص‏1293 ؛ تهرانى، آقابزرگ، طبقات اعلام الشيعه، ج‏12، صص 415 - 418.
156) فهرست، ص 703.
157) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏12، ص‏173 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏2، ص‏1774.
158) زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏2، ص‏1773 ؛ تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏8 ، ص‏153، ش‏619.
159) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏1، ص‏121 ؛ همو، طبقات اعلام الشيعه، ج‏14، ص‏200 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏1، ص‏279.
160) مشار، خان‏بابا، فهرست كتب چاپى فارسى، ج‏1، ص‏50.
161) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏2، ص‏12 ؛ همو، طبقات اعلام الشيعه، ج‏14، ص‏299 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏1، ص‏279.
162) مشار، خان‏بابا، فهرست كتب چاپى فارسى، ج‏1، ص‏265.
163) نفيسى، سعيد، تاريخ نظم و نثر در ايران، ج‏1، ص‏265.
164) فهرست، ج‏1، ص‏120.
165) فهرست، ج‏16، ص‏501.
166) زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏1، ص‏279 ؛ تهرانى، آقابزرگ، طبقات اعلام الشيعه، ج‏14، ص‏200.
167) فهرست، ج‏18، ص‏152.
168) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏24، ص‏97.
169) تهرانى،آقابزرگ، ذريعه، ج‏4، ص‏109 ؛ همو، طبقات اعلام الشيعه، ج‏11، ص‏491 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏2، ص‏1804 ؛ صفا، ذبيح اللَّه، تاريخ ادبيّات در ايران، ج‏5، ص‏5461.
170) فهرست، ج‏26، ص‏140.
171) فهرست، ج‏28، ص‏396.
172) فهرست، ج‏3، ص‏1021.
173) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه‏ج‏1، ص‏771، ش‏371.
174) فهرست هزار و پانصد نسخه‏ى اهدايى، ص‏368.
175) فهرست، ج‏26، ص‏134.
176) فهرست، ج‏1، ص‏351.
177) فهرست، ص 1.
178) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏7، ص‏28.
179) فهرست، ج‏2، ص‏321.
180) فهرست، ج‏3، ص‏58.
181) فهرست، ج‏6، ص‏58.
182) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏2، ص‏293 ؛ همو، طبقات‏اعلام الشيعه، ج‏11، ص‏491 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏2، ص‏1804.
183) فهرست هزار و پانصد نسخه‏ى اهدايى، ص‏380.
184) فهرست، ج‏1، ص‏99.
185) فهرست، ج‏2، ص‏170.
186) فهرست، ج‏9، ص‏309.
187) فهرست، ج‏5، ص‏204.
188) زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏1، ص‏290 ؛ تهرانى، آقابزرگ، طبقات اعلام الشيعه، ج‏14، ص‏200.
189) فهرست، ج‏9، ص‏190.
190) زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏3، ص‏2393 ؛ تهرانى، آقابزرگ، طبقات اعلام الشيعه، ج‏11، ص‏596.
191) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏21، ص‏225.
192) نشريّه‏ى نسخه‏هاى خطّى، دفتر چهارم، ص‏434.
193) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏20، ص‏271.
194) فهرست، ج 2، ص‏332.
195) نفيسى، سعيد، تاريخ نظم و نثر در ايران، ج‏1، ص‏145 ؛ تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏21، ص‏374 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏1، ص‏257.
196) فهرست، ج‏3، ص‏365.
197) فهرست، ج‏5، ص‏474.
198) فهرست، ج‏1، ص‏544.
199) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏12، ص‏100 ؛ صفا، ذبيح اللَّه، تاريخ ادبيّات در ايران، ج‏3، ص‏252 ؛ نفيسى، سعيد، تاريخ نظم و نثر در ايران، ج‏1، ص‏145.
200) فهرست، ج‏1، ص‏308 ؛ ج‏2، ص‏43.
201) فهرست، ج‏1، ص‏74.
202) فهرست، ص‏133.
203) فهرست، ج‏2، ص‏1634.
204) فهرست، ج‏3، ص‏684.
205) نفيسى، سعيد، تاريخ نظم و نثر در ايران، ج‏1، ص‏145 ؛ تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏22، ص‏1604 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏1، ص‏257.
206) فهرست، ص‏315.
207) فهرست، ج‏3، ص‏383.
208) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏9، ص‏85 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏1، ص‏257.
209) فهرست، ج‏14، ص‏175.
210) فهرست، ج‏6، ص‏816 .
211) زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏1، ص‏257 ؛ تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏9، ص‏85 .
212) فهرست، ج‏2، ص‏60.
213) فهرست، ص‏44.
214) فهرست، ج‏3، ص‏327.
215) فهرست، ج‏7، ص‏250.
216) حاجى خليفه، عبداللَّه قسطنطنى رومى، كشف الظنون، ج‏1، ص‏933.
217) فهرست، ج‏1، ص‏283.
218) مجلّه‏ى راه‏نماى كتاب، ج‏5، ص‏867 .
219) تهرانى، آقابزرگ، طبقات اعلام الشيعه، ج‏8 ، ص‏112 ؛ همو، ذريعه، ج‏16، ص‏115 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏2، ص‏1327 ؛ نفيسى، سعيد، تاريخ نظم و نثر در ايران، ج‏1، ص‏758.
220) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏13، ص‏159 ؛ همو، طبقات اعلام الشيعه، ج‏8 ، ص‏112 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏2، ص‏1327.
221) فهرست، ج‏12، ص‏2881.
222) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏16، ص‏515 ؛ همو، طبقات اعلام الشيعه، ج‏8 ، ص‏112 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏2، ص‏1327 ؛ نفيسى، سعيد، تاريخ نظم و نثر در ايران، ج‏2، ص‏758.
223) فهرست، ج‏3، ص‏23.
224) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏1، ص‏523 ؛ همو، طبقات اعلام الشيعه، ج‏14، ص‏253 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏1، ص‏388.
225) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏5، ص‏75، ش‏289 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏1، ص‏388.
226) فهرست، ج‏1، ص‏142.
227) فهرست، ج‏4، ص‏21.
228) فهرست، ص‏102.
229) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏4، ص‏145 ؛ ج‏14، ص‏143 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏2، ص‏1750 ؛ صفا، ذبيح اللَّه، تاريخ ادبيّات در ايران، ج‏5، ص‏1676.
230) فهرست، ج‏7، ص‏42.
231) فهرست، ج‏14، ص‏302.
232) فهرست، ج‏10، ص‏1917.
233) فهرست، ص‏269.
234) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏11، ص‏44.
235) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏4، ص‏145 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏3، ص‏1877.
236) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏10، ص‏63 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏3، ص‏2238.
237) نشريّه‏ى نسخه‏هاى خطّى، دفتر دوم، ص‏1547.
238) فهرست، ج‏2، ص‏527.
239) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏21، ص‏116 ؛ همو، طبقات اعلام الشيعه، ج‏14، ص‏231 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏1، ص‏480.
240) فهرست، ج‏27، ص‏200.
241) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏2، ص‏469.
242) فهرست، ج‏3، ص‏14.
243) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏23، ص‏200 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏3، ص‏2171 ؛ مدرّس قاموسى (تبريزى)، محمّدعلى، ريحانة الادب، ج‏4، صص‏163 - 165.
244) تهرانى، آقابزرگ، طبقات اعلام الشيعه، ج‏12، ص‏486.
245) فهرست، ج‏5، ص‏194.
246) فهرست، ج‏5، صص‏1584 - 1586.
247) فهرست، ص‏428.
248) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏15، ص‏250، ش‏1615.
249) فهرست جديد، ص‏428.
250) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏9، ص‏1004.
251) زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏3، ص‏1986.
252) فهرست، ج‏1، ص‏107.
253) زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏3، ص‏1986.
254) فهرست، ج‏2، ص‏339.
255) فهرست، ج‏2، ص‏340.
256) فهرست، ج‏2، ص‏301.
257) زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏3، ص‏2034 ؛ تهرانى، آقابزرگ، طبقات اعلام الشيعه، ج‏12، ص‏283 ؛ مدرّس قاموسى (تبريزى)، محمّدعلى، ريحانة الادب، ج‏1، ص‏301.
258) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏1، ص‏373 ؛ همو، طبقات اعلام الشيعه، ج‏13، ص 393 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏1، ص‏700.
259) فهرست، ج‏23، ص‏109.
260) فهرست، ج‏14، ص‏230.
261) فهرست، ج‏2، ص‏336.
262) زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏3، ص‏1966 ؛ تهرانى، آقابزرگ، طبقات اعلام الشيعه، ج‏11، ص‏101 ؛ صفا، ذبيح اللَّه، تاريخ ادبيّات در ايران، ج‏5، ص‏1471.
263) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه‏ج‏1، ص‏18.
264) مدرّس قاموسى (تبريزى)، محمّدعلى، ريحانة الادب، ج‏5، ص‏194.
265) درگاهى، حسين و على اكبر تلافى داريانى، كتاب‏شناسى مجلسى، ص‏66.
266) فهرست، ج‏11، ص‏83 .
267) زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏3، ص‏1967.
268) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏12، ص‏227.
269) فهرست، ج‏2، ص‏34.
270) فهرست، ص‏644.
271) فهرست، ج‏5، ص‏161.
272) فهرست، ج‏4، ص‏34.
273) زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏3، ص‏1966 ؛ تهرانى، آقابزرگ، طبقات اعلام الشيعه، ج‏11، ص‏101 ؛ مدرّس قاموسى (تبريزى)، محمّدعلى، ريحانة الادب، ج‏5، ص‏191 ؛ صفا، ذبيح اللَّه، تاريخ ادبيات در ايران، ج‏5، ص‏1471 ؛ درگاهى، حسين و على‏اكبر تلافى داريانى، كتاب‏شناسى مجلسى، ص 64.
274) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏1، صص‏14، 294.
275) منزوى، احمد، فهرست مشترك نسخه‏هاى خطّى فارسى پاكستان، ج‏4، ص‏2204.
276) فهرست، ج‏3، صص‏867 - 868 .
277) فهرست، ج‏17، ص‏242.
278) فهرست، ج‏2، ص 260.
279) فهرست، ج‏8 ، ص‏225.
280) فهرست، ج‏14، ص‏126.
281) فهرست، ج‏4، ص‏429.
282) فهرست، ص‏234.
283) فهرست، ج‏2، ص‏877 .
284) فهرست، ص‏811 .
285) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏1، ص‏15 ؛ همو، طبقات اعلام الشيعه، ج‏11، ص‏101 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏3، ص‏1966 ؛ مدرّس قاموسى (تبريزى)، محمّدعلى، ريحانة الادب، ج‏5، صص‏191 - 198 ؛ صفا، ذبيح اللَّه، تاريخ ادبيات در ايران، ج‏5، ص‏1471 ؛ درگاهى، حسين و على‏اكبر تلافى داريانى، كتاب‏شناسى مجلسى، صص‏304 - 306.
286) فهرست، ج‏6، ص‏199.
287) فهرست، ج‏1، ص‏1770.
288) فهرست، ج‏1، ص‏14.
289) فهرست، ج‏3، ص‏14.
290) فهرست، ج‏2، ص‏63.
291) فهرست، ج‏2، ص‏206.
292) فهرست، ج‏4، ص‏316.
293) فهرست، ج‏1، ص‏217.
294) فهرست مرعشى، ج‏1، ص‏216.
295) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه‏ج‏7، ص‏83 ، ش‏683.
296) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏4، ص‏508.
297) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏20، ص‏176 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏2، ص 1279.
298) استادى، رضا، آشنايى با چند نسخه‏ى خطّى، ص‏233.
299) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏15، ص‏370 ؛ ج‏21، ص‏54 ؛ همو، طبقات اعلام الشيعه، ج‏12، صص‏95، 119 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏3، ص‏1967 ؛ مدرّس قاموسى (تبريزى)، محمّدعلى، ريحانة الادب، ج‏5، صص‏191 - 198.
300) مشار، خان‏بابا، فهرست كتب چاپى فارسى، ج‏3، صص‏3601 - 3602.
301) درگاهى، حسين و على‏اكبر تلافى داريانى، كتاب‏شناسى مجلسى، ص 271.
302) فهرست، ص‏2.
303) فهرست، ج‏2، صص‏132 - 133.
304) فهرست، ج‏2، ص‏82 .
305) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏4، ص‏120.
306) تهرانى، آقابزرگ، طبقات اعلام الشيعه، ج‏11، ص‏101 ؛ همو، ذريعه، ج‏25، ص‏107 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏3، ص‏1966.
307) زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏3، ص‏1966 ؛ تهرانى، آقابزرگ، *، ج‏11، ص‏101.
308) فهرست، ص‏222.
309) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏13، ص‏226 ؛ همو، طبقات اعلام الشيعه، ج‏11، ص‏101 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏3، ص‏1966.
310) فهرست، ج‏25، ص‏106.
311) زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏1، ص‏804 ؛ تهرانى، آقابزرگ، طبقات اعلام الشيعه، ج‏11، ص‏67 ؛ همو، ذريعه، ج‏1، ص‏407 ؛ قمى، شيخ عبّاس، فوايد الرضويه، صص‏419، 422 ؛ مدرّس قاموسى (تبريزى)، محمّدعلى، ريحانة الادب، ج‏6، صص‏56 - 62.
312) فهرست، ج‏6، ص‏209.
313) فهرست، ج‏7، ص‏280.
314) فهرست، ج‏35، ص‏319.
315) فهرست، ج‏2، ص‏22.
316) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏5، ص‏58 ؛ ج‏13، ص‏172 ؛ ج‏21، ص‏229 ؛ همو، طبقات اعلام الشيعه، ج‏13، ص‏116 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏1، ص‏141.
317) فهرست، ص‏373.
318) فهرست، ج‏11، ص‏2143.
319) فهرست، ج‏3، ص‏224.
320) استادى، رضا، آشنايى با چند نسخه‏ى خطّى، ص‏63.
321) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏1، ص‏517.
322) فهرست، ص‏501.
323) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏4، ص‏447 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏3، ص‏1890.
324) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏4، ص‏74 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏3، ص‏1890.
325) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏5، ص‏259 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏3، ص‏1890.
326) فهرست، ج‏12، ص‏198.
327) زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏3، ص‏1890.
328) فهرست، ج‏2، ص‏72.
329) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏20، صص‏115، 155 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏3، ص‏1890.
330) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏25، صص‏186 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏3، ص‏1890.
331) فهرست، ج‏12، ص‏196.
332) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏10، ص‏19.
333) تهرانى، آقابزرگ، ذريعه، ج‏16، ص‏300 ؛ همو، طبقات اعلام الشيعه، ج‏14، ص‏393 ؛ زركلى، خير الدّين، اعلام، ج‏14، ص‏393.